![]() |
| MENU GŁÓWNE: STACJE U NAS: |
O falach ultrakrótkich Fale ultrakrótkie rozchodzą się w zasadzie prostoliniowo, podobnie jak światło widzialne. Podlegają one odbiciu od obiektów o dużej gęstości, oraz rozpraszaniu i tłumieniu w atmosferze i innych ośrodkach. Gdyby stwierdzenie takie było w stu procentach ścisłe ich zasięg powinien ograniczać się do horyzontu optycznego. W rzeczywistości zasięg fal ultrakrótkich jest większy dzięki refrakcji troposferycznej, dyfrakcji, czyli załamaniu toru fali na krawędzi horyzontu czy wzniesień i budynków, no i niekiedy dzięki odbiciom od śladów meteorytów w atmosferze. W praktyce zasięg łączności na falach ultrakrótkich można określić według uproszczonego wzoru: Gdzie: D - zasięg łączności [km] h - wysokość zamontowania anteny nadawczej [m] H - wysokość zamontowania anteny odbiorczej [m] Korzystając z powyższego wzoru, dla przykładu możemy obliczyć przybliżony zasięg emitowanej fali radiowej z anteny nadawczej zamocowanej na wysokości 50 metrów i anteny odbiorczej zamocowanej na wysokości 16 metrów (dach popularnych, 5-piętrowych bloków wielorodzinnych). ![]() Jest to uproszczony wzór, bowiem nie uwzględnia mocy wypromieniowanej energii. Propagacja Propagacja fal ultrakrótkich, w najniższych warstwach atmosfery ziemskiej jest uzależniona od warunków meteorologicznych, które powodują załamywanie się fal radiowych w troposferze. Wpływ troposfery na zachodzącą w niej refrakcję fal radiowych określa współczynnik refrakcji troposferycznej. Gdy refrakcja troposferyczna jest większa od standardowej, co ma miejsce, gdy przenikalność dielektryczna szybko maleje z wysokością, fala w większym stopniu ugina się do powierzchni ziemi i zasięg nadajnika ultrakrótkofalowego wzrasta znacznie poza horyzont radiowy. Refrakcja taka nazywa się dodatnią. Może wystąpić również refrakcja ujemna. Powstaje ona, gdy przenikalność dielektryczna powietrza szybko rośnie z wysokością, co zachodzi, gdy wilgotność powietrza silnie wzrasta z wysokością lub gdy temperatura szybko obniża się ze wzrostem wysokości. Przy refrakcji ujemnej tor fal ulega zakrzywieniu ku górze, zmniejszając zasięg nadajników. Zjawisko refrakcji ujemnej występuje znacznie rzadziej od refrakcji dodatniej i praktycznie zachodzi jedynie w ekstremalnych warunkach atmosferycznych. Dobowe wahania gradientu współczynnika refrakcji i jednoczesne fluktuacje natężenia pola występują często latem, podczas pogodnych, bezchmurnych dni, gdy powierzchnia ziemi silnie ogrzewa się podczas dnia, a w nocy intensywnie ochładza. Przyziemne warstwy powietrza, ogrzewające się od powierzchni ziemi wywołują konwekcję oraz turbulentny ruch powietrza ku górze, powodując mieszanie się mas powietrznych. Po zachodzie słońca turbulencja powietrza powoli maleje. Następuje szybkie oziębienie się powierzchni ziemi oraz towarzyszące mu znacznie szybsze ochłodzenie się przyziemnych warstw powietrza w porównaniu z górnymi. W wyniku tego zjawiska temperatura nie obniża się ze wzrostem wysokości, ale wzrasta, co określa się inwersją temperatury. Przyczyną wystąpienia inwersji temperatury może być przesuwanie się ciepłego i suchego powietrza znad lądu nad chłodniejszą powierzchnię morza. Tak specyficzny rozkład temperatury wywołuje szybkie zmniejszenie się przenikalności dielektrycznej powietrza wraz ze wzrostem wysokości, a tym samym silniejsze zakrzywienie toru fal ku powierzchni ziemi. Bezpośrednim tego skutkiem jest wzrost natężenia pola elektromagnetycznego. Zjawisko to występuje najczęściej wieczorem, w nocy oraz nad ranem przez kilka godzin po wschodzie słońca. Największe fluktuacje natężenia pola mają miejsce w południe. Podczas dni pochmurnych, gdy gęste chmury izolują powierzchnię ziemi przed nagrzewaniem w ciągu dnia, dobowe fluktuacje natężenia pola praktycznie nie występują. Propagacja w praktyce Poniżej znajdują się linki do plików dźwiękowych w formacie OGG. Są to nagrania programów radiowych, których możemy słuchać w Krapkowicach tylko podczas propagacji fal ultrakrótkich. Do otwierania plików w formacie OGG służy Winamp5. Jeśli brakuje go w Twoim systemie, pobierz go STĄD i zainstaluj. |